Starfshópur um endurskoðun laga um stjórn fiskveiða

Samtök eigenda sjávarjarða, sem meginn hagsmunaaðilar, fara fram á að fá fulltrúa  í starfshóp um endurskoðun laga um stjórn fiskveiða.

Samtök eigenda sjávarjarða.
Pósthólf 90,
780 Hornafirði.

Alþingi.
Starfshópur um endurskoðun laga um stjórn fiskveiða.
Hr. Guðbjartur Hannesson, formaður,
gudbjarturh@althingi.is
Austurstræti 8-10,
150 Reykjavík.

 

Reykjavík, 10. júlí  2009.

Málefni:  Samtök eigenda sjávarjarða, sem meginn hagsmunaaðilar, fara fram á að fá fulltrúa  í starfshóp um endurskoðun laga um stjórn fiskveiða.

Sæll Guðbjartur.
Ég vísa í samtal við þig.
Ég hef margítrekað reynt að ná sambandi við sjávarútvegsráðherra undanfarið, út af lagalegum rétti sjávarjarða, en það hefur ekki tekist.
Til að byrja með vil ég upplýsa þig lítillega um Samtök eigenda sjávarjarða.

Formáli:

Hinn 5. júlí 2001 voru Samtök eigenda sjávarjarða stofnuð á fundi sem haldinn var í Reykjavík.  Félagar í SES eru um 400.  Jarðir með skráðan útræðisrétt eru rúmlega 1.000.  Heildarfjöldi jarða sem eiga land að sjó eru taldar vera 2.240.

Markmið Samtakanna er eftirfarandi:

  • Að fá útræðisrétt sjávarjarða virtan á ný og staðfestan í lögum um stjórn fiskveiða.
  • Að vinna að því að eignarréttindi sjávarjarða innan netlaga, sem og tiltöluleg eignarhlutdeild í sjávarauðlindinni í heild, verði virt og í heiðri höfð.

Frá því að Samtökin voru stofnuð hafa ofangreind markmið ítrekað verið kynnt á opinberum vettvangi.
Nú liggur fyrir að stefnumál Samtakanna hafa ekki fengið framgang við hefðbundna umræðu við lagasetningu á Alþingi þegar lög um stjórn fiskveiða hafa verið endurskoðuð.

Í nýlegu áliti Mannréttindadómstóls Evrópu, í máli grásleppubónda, kemur eftirfarandi fram:  “Ennfremur er það niðurstaða dómsins að réttur kæranda til þess að stunda fiskveiðar í netlögum úti fyrir sjávarjörðinni sem um ræðir hafi stofnað til “eignar” í skilningi 1. gr. samningsviðauka 1” (undirstrikun bréfritara).  Refsimál þetta er sérmál grásleppubóndans en er ekki mál sjávarjarða í heild.
Hluti auðlindarinnar, svo nefnd netlög, eru í einkaeign samkvæmt Mannréttindasáttmála Evrópu.  Sjór, dýralíf og plöntulíf er á ferð milli netlaga og ytra svæðis og er því sjávarauðlindin óskipt og á flakki.

Eigendur sjávarjarða eru meðeigendur að sjávarauðlindinni og eigendur eins mikilvægasta hluta hennar, þ.e. grunnsævisins næst landi.

Samtök eigenda sjávarjarða eru fjölmenn hagsmunasamtök um sjávarauðlindina, auk þess sem stefnumál þeirra er stærsta og umfangsmesta byggða- og réttlætismál síðari tíma.

Samtökin eru með heimasíðu.  Slóðin er: www.ses.is

Samkvæmt skilgreiningu í Lögbókin þín eftir Björn Þ. Guðmundsson, prófessor í lögum, þá eru netlög eftirfarandi:  ”Netlög nefnist ákveðið belti meðfram landi í sjó og vötnum sem tiltekin eignarréttindi eru bundin við.  Netlög eru talin falla undir eignarrétt eiganda → landareignar“.  Ennfremur er vísað í meðfylgjandi auglýsingu frá 3. október 2003.

Misjafnt er hvernig þetta belti í sjó er skilgreint.  Annars vegar er um að ræða netlög 115 metra út frá stjórstraumsfjöruborði þar sem aðdjúpt er og hins vegar netlög út á dýpi 20 möskva selnótar eða út á um 7,5 metra dýpi miðað við stórstraumsfjöruborð þar sem grunnsævi er meira (skýringar Páls Vídalín, lögmanns 1667-1727).

Eins og kemur fram í formála, þá er sjórinn, dýralíf og plöntulíf á ferð milli netlaga og ytra svæðis.  Engin bein skil eru á milli þessara svæða.  Sjávarauðlindin er því óskipt sameign.  Í því sambandi mætti vísa í svonefnda deilistofna, flökkustofna, sem eru á ferð milli svæða og semja þarf um.

Tveir sjávarlíffræðingar við Háskóla Íslands og Hafrannsóknarstofnun segja eftirfarandi í grein sinni í Morgunblaðinu 13. apríl 2008:   “Grunnsævið gulls ígildi.  Færa má rök fyrir því að grunnu hafsvæðin við Ísland séu ein mikilvægasta auðlind þjóðarinnar.  Þar er vagga fjölmargra nytjastofna og þaðan streyma nýliðarnir út á miðin.  Meðal annars hafa réttindi sjávarjarða verið í umræðunni”.  Svo segir:  “Grunnsævið í kringum Ísland (grynnra en 50 m) gegnir veigamiklu hlutverki sem uppeldisslóð fyrir okkar helstu nytjafiska”.  Fleiri vísindamenn taka í sama streng svo sem dr. Veerle Vanderweeld, framkvæmdastjóri alheimsáætlunar um varnir gegn mengun hafsins frá landi, en hún segir í viðtali í Morgunblaðinu 27. október 2000:  “Skilgreind strandsvæði eru einnig hýbýli 90% fiska og skeldýra”.  Vísað er í viðtal við dr. Kenneth Sherman, forstjóra Narragansett hafrannsóknarstofnunarinnar á Rhode Island í Fréttablaðinu 31. janúar 2002 en hann segir m.a.:  “Vistkerfi óháð landamærum og efnahagslögsögu.  Hann vísar í strandsvæði, frá árkerfum að landgrunnsmörkum og ytri mörkum helstu straumkerfa.  Tvö eða fleiri samliggjandi lönd deila oft eina og sama vistkerfinu”.  Höfðað er til hlutdeildar í deilistofnum.  Vísað er í viðtal í Morgunblaðinu 4. júlí 2005 við dr. Kathy Sullivan, geimfara og könnuð í Explorers Club, en hún segir:  “Strandsvæðin skipta miklu máli fyrir fiskveiðar og eru mikilvægar fiskuppeldisstöðvar.  Umhverfisgæði almennt taka mið af ástandi strandsvæðanna sem eru lungu og lifur jarðarinnar”. Að lokum ber að nefna í þessu sambandi tvo þætti dr. David Attenboroughs “Hafið bláa hafið” en þeir voru sýndir í íslenska sjónvarpinu 16. og 23. nóvember 2003.  Þættir 7 og 8 fjalla um strandsvæði sem má segja að hér á landi séu oft nefnd netlög.  Þættirnir skýra vel hversu mikilvæg netlögin eru.  Þeir sýna hvað dýra- og plöntulíf er fjölskrúðugt á strandsvæðunum og hvað það er einnig mikilvægt fyrir lífið utar í hafinu.

Landhelgi er skilgreind út frá landi og eru því netlög í landhelgi Íslands og innan efnahagslögsögunnar.

Nú er ljóst að mannréttindadómstóll Evrópu lítur svo á að netlög séu eign sjávarjarða í skilningi 1. gr. 1. viðauka mannréttindasáttmála Evrópu.  Alþingi getur því ekki lengur hundsað þennan eignarrétt og ber að virða hann við umfjöllun og lagasetningar.

Þátttaka í starfshópnum.

Um starfshópinn segir í frétt í Fréttablaðinu 3. júlí 2009:  ”Hópurinn samanstendur af fólki úr öllum stjórnmálaflokkum og hagsmunaaðilum.  Verkefni starfshópsins verður að skilgreina helstu álitaefni, sem fyrir hendi eru í löggjöfinni og lýsa þeim.  Hann láti vinna nauðsynlegar greiningar og setji að því loknu fram valkosti um leiðir til úrbóta svo að sem víðtækust sátt náist um fiskveiðistjórnunina meðal þjóðarinnar”.

Það er krafa eigenda sjávarjarða, sem meðeigenda að óskiptri sjávarauðlindinni, að þeir verði hafðir með í ráðum um lagasetningar er tengjast sjávarauðlindinni og sérstaklega þegar um er að ræða lagasetningar sem tengjast strandsvæðum en lög um stjórn fiskveiða tengjast að sjálfsögðu strandsvæðum og netlögum.

Samtök eigenda sjávarjarða eru mestu eignarréttarlegu hagsmunaaðilar um sjávarauðlindina fyrir utan íslenska ríkið.  Samtökin fara því fram á að fá fulltrúa í starfshópnum.

Virðingarfyllst,

Samtök eigenda sjávarjarða.

______________________________
Ómar Antonsson, formaður.

Meðfylgjandi er til upplýsinga:

  1. Auglýsing, dags. 3. október 2003 er skilgreinir rétt og eign sjávarjarða í auðlindinni samkvæmt íslenskum lögum.
  2. Bréf, dags. 7. nóvember 2002 til Dr. Franz Fischlers, ráðherra Evrópusambandsins.