Úr ræðum þingmanna (ráðherra) á Alþingi.

Jón Gunnarsson, þingmaður Sjálfstæðisflokksins vill að farið sé að íslenskum lögum, í stað þess að sýna aðgerðarleysi gegn lögbroti á eigendum sjávarjarða eins og flestum öðrum þingmönnum er tamt. Hann kemur að kjarna málsins í baráttu SES við ríkisvaldið í eftirfarandi setningu  „Ríkið fer þarna fram í valdi þess að vera hinn sterki og þeir sem eiga jarðirnar verða fyrir bótalausu eignarnámi vegna þess að þeir geta ekki varist ríkisvaldinu“. Þetta ber vott um kjark og heiðarleika viðkomandi þingmanns.

Sigurður Ingi Jóhannsson, þingmaður Framsóknarflokksins og núverandi sjávarútvegs- , landbúnaðar-, umhverfis- og auðlindaráðherra rennur einnig blóðið til skyldunnar og í erindi á Alþingi bendir hann á nauðsyn þess að koma þessum málum á hrein og hann segir meðal annars  “ …er ákaflega mikilvægt að Alþingi og ráðuneyti sjávarútvegs- og landbúnaðarráðuneytisins hafi eitthvert frumkvæði að því og hv. sjávarútvegs- og landbúnaðarnefnd taki það til sín strax á næsta hausti. Það er ákaflega mikilvægt að þetta verði gert og samræmt þarna markmið jarðalaga og eins markmið laga um eignarrétt íslenska ríkisins á auðlindum hafsbotnsins, og það skilgreint“.

Nú stjórnar Sigurður Ingi þessu ráðuneyti og mun því örugglega sjá til þess að þetta mikilvæga mál verði farsællega til lykta leitt. Fyrr en þessu máli er lokið mun réttlát og lagaleg skipulagning strandsvæða ekki vera möguleg og öll leyfi yfirvalda til atvinnustarfsemi í netlögum og nágrenni þeirra byggð á veikum grunni og munu lenda í uppnámi þegar eigendur sjávarjarða fá sinn lögvarða rétt til baka.

 

133. löggjafarþing — 18. fundur,  1. nóv. 2006.

útræðisréttur strandjarða.

140. mál

[15:20]

Hlusta

Jón Gunnarsson (Sf):

Frú forseti. Útræðisréttur strandjarða er forn réttur sem ríkið hefur tekið bótalaust af eigendum jarðanna. Ríkið fer þarna fram í valdi þess að vera hinn sterki og þeir sem eiga jarðirnar verða fyrir bótalausu eignarnámi vegna þess að þeir geta ekki varist ríkisvaldinu.

Þetta minnir mig að hluta til á það sem gerist í framkvæmd ríkisins á þjóðlendulögunum. Þar fer ríkið líka fram í krafti þess að vera hinn sterki gegn þeim sem erfitt eiga með að verja sig. Ég fullyrði t.d. varðandi þjóðlendulögin að þeir þingmenn sem samþykktu þau á sínum tíma á hinu háa Alþingi gerðu sér aldrei grein fyrir því að ríkið mundi fara fram með því offorsi sem ríkið hefur gert og taka eignarlönd og lönd sem menn hafa þinglýsta pappíra fyrir og þinglýsta kaupsamninga af mönnum bótalaust, eins og gert var með útræðisrétt strandjarða.

139. löggjafarþing — 147. fundur,  9. júní 2011.

skeldýrarækt.

201. mál

[18:36]

Horfa

Sigurður Ingi Jóhannsson (F):

…………en það gerir það ekki og torveldar það reyndar að nokkru leyti.

Í umræðu hér síðustu daga um sjávarútvegsmál hefur verið rætt um það að hluti af svokölluðu veiðigjaldi eða auðlindarentu greinarinnar renni að einhverju leyti aftur til þeirra landsvæða þar sem auðlindarentan verður til. Ég tel það til bóta þó að ekki sé sama hvernig útfærslan á því er. En hér er einmitt verkefni þar sem slíkir fjármunir gætu komið að og veitir ekki af að koma fjármunum til atvinnusköpunar á því svæði. Í tillögum okkar framsóknarmanna í sambandi við sjávarútveginn og veiðileyfagjaldið hefur það einmitt verið tiltekið að hluti af þessu gjaldi eigi að fara til nýsköpunar í sjávarútvegi og síðan hafa verið tilteknir fleiri hlutir eins og til dæmis fiskeldi og rækt og þá ekki síst skeldýrarækt, kræklingarækt eða því um líkt. Það er ákaflega mikilvægt að við getum sett slíkan grundvöll undir uppbygginguna að einhverjir fjármunir séu líklegir.

Það hefur komið fram í umfjöllun að menn rugli saman eldi og ræktun. Áður fyrr, vegna þess að ekki voru til um það lög, var farið með kræklingarækt og aðra rækt eins og fiskeldi sem er allt annar hlutur.

Einnig hefur það komið til tals í nefndinni að skilgreiningar skorti, til dæmis hvað varðar eignarland og netlög. Samtök eigenda sjávarjarða hafa gagnrýnt það harðlega hvernig farið er með þau og verið er að tala um svæði sem tilheyra mörgum sjávarjörðum. Fulltrúar sjávarútvegs- og landbúnaðarráðuneytisins hafa að nokkru leyti vísað athugasemdum samtakanna á bug og lagt annað mat á þetta og meðal annars bent á að skilgreiningar séu fyrir hendi í öðrum lögum. Sem dæmi má nefna að bæði Bændasamtökin og Samtök eigenda sjávarjarða gagnrýndu skilgreininguna á hugtakinu netlög og lögðu samtökin til að skilgreiningu frumvarpsins yrði breytt til samræmis við skilgreiningu laga um vernd, friðun og veiðar á villtum fuglum og spendýrum. Á móti kom fram hjá fulltrúum ráðuneytisins að skilgreining frumvarpsins væri orðrétt í samræmi við skilgreiningu á þessu hugtaki í ýmsum öðrum lögum og með skilgreiningunni sé stefnt að samræmi. Það er kannski ofsögum sagt.

Skilgreiningar á netlögum hafa gegnum tíðina verið mismunandi. Þær skilgreiningar koma fram í gildandi löggjöf, til dæmis í Jónsbók, og í lögum settum af Alþingi, bæði fyrir og eftir lýðveldisstofnun. Margar þessar skilgreiningar standa óbreyttar frá fornu fari og hefur Alþingi hingað til ekki séð tilefni til að gera breytingar á þeim. En í ljósi þessarar gagnrýni frá Samtökum íslenskra eigenda sjávarjarða, Bændasamtakanna og fleiri er ákaflega mikilvægt að Alþingi og ráðuneyti sjávarútvegs- og landbúnaðarráðuneytisins hafi eitthvert frumkvæði að því og hv. sjávarútvegs- og landbúnaðarnefnd taki það til sín strax á næsta hausti. Það er ákaflega mikilvægt að þetta verði gert og samræmt þarna markmið jarðalaga og eins markmið laga um eignarrétt íslenska ríkisins á auðlindum hafsbotnsins, og það skilgreint.

Aðrir hlutir sem ég gagnrýndi í frumvarpinu þegar það kom fyrst fram var………..

 

Bréf til skipulagsstjóra, 24. janúar 2014

Samtök eigenda sjávarjarða.

Pósthólf 90,

780 Hornafirði.

 Skipulagsstofnun,

Ásdís Hlökk Theódórsdóttir, skipulagsstjóri,

 Laugavegi 166, 150 Reykjavík.

asdishlokk@skipulagsstofnun.is

 Hornafirði, 24. janúar 2014.

Málefni:

Skipulagsstofnun fari að lögum og reglum sem henni eru settar til að starfa eftir og sjái til þess að eigendur sjávarjarða séu hafðir með í ráðum við skipulag á eða í nálægð við stjórnarskrárvarin eignaréttindi þeirra.

Samtök eigenda sjávarjarða (SES) vísa í neðangreinda skipulagsreglugerð nr. 90 frá 16. janúar 2013, 1. Kafli, gr. 1.1.

Markmið reglugerðar þessarar eru:

a) að þróun byggðar og landnotkunar á landinu öllu verði í samræmi við skipulagsáætlanir þar sem efnahagslegar, félagslegar og menningarlegar þarfir landsmanna, heilbrigði þeirra og öryggi er haft að leiðarljósi,

b) að stuðla að skynsamlegri og hagkvæmri nýtingu lands og landgæða, tryggja vernd landslags, náttúru og menningarverðmæta og koma í veg fyrir umhverfisspjöll og ofnýtingu, með sjálfbæra þróun að leiðarljósi,

c) að tryggja réttaröryggi í meðferð skipulagsmála þannig að réttur einstaklinga og lögaðila verði ekki fyrir borð borinn þótt hagur heildarinnar sé hafður að leiðarljósi,

d) að tryggja að samráð sé haft við almenning* við gerð skipulagsáætlana þannig að honum sé gefið tækifæri til að hafa áhrif á ákvörðun stjórnvalda við gerð slíkra áætlana,

e) að tryggja faglegan undirbúning mannvirkjagerðar við gerð skipulagsáætlana varðandi útlit bygginga og form og aðgengi fyrir alla.

 *Almenningur: Einn eða fleiri einstaklingar eða lögaðilar, samtök þeirra, félög eða hópar

 1.2. gr.

Gildissvið.  Reglugerð þessi gildir um gerð skipulagsáætlana, meðferð og framsetningu þeirra ásamt grenndarkynningu og veitingu meðmæla með framkvæmda- og byggingarleyfum þar sem skipulag liggur ekki fyrir. Reglugerðin nær til landsins alls og hafs innan sveitarfélagamarka. Bygging húsa og annarra mannvirkja ofan jarðar og neðan og aðrar framkvæmdir og aðgerðir sem hafa áhrif á umhverfið og breyta ásýnd þess skulu vera í samræmi við skipulagsáætlanir, sbr. ákvæði skipulagslaga, laga um mannvirki og reglugerða settra samkvæmt þeim.

 Við bendum á að Skipulagsstofnun hefur virt að vettugi rétt SES sem fulltrúa eigenda sjávarjarða á Íslandi, með því að gæta ekki réttaröryggis eigenda sjávarjarða og hafa ekki samráð við þá um skipulagsmál í netlögum, sem hafa bein áhrif á eign þeirra og efnahag eins og að leyfa mannvirki t.d. fráveitur, fiskeldi, strenglagnir um netlög og fjörur og leyfi til efnistöku á hafsbotni svo eitthvað sé nefnt, án minnsta samráðs (þess ber að geta að sjórinn og lífríkið er á ferðinni milli netlaga og ytra svæðis).

 Eigendur sjávarjarða eru meðeigendur í sjávarauðlindinni með lögvarinni einkaeign sinni á sjónum og því sem honum tilheyrir og hafsbotninum út á ca. 7 metra dýpi frá fjöruborði á stórstraumsfjöru sem er dýptarviðmið og gildir um fiskveiðar, sjá Rekabálk Jónsbókar 1281. Einnig gildir fjarlægðarreglan (60 faðmar) 115 m, frá stórstraumsfjöruborði um önnur réttindi, sjá Veiðitilskipunina 1849.  Auk þess er vísað í álit Mannréttindadómstóls Evrópu sem er eftirfarandi: 

3.  The Courts´s  assessment:

“Moreover, the Court finds that the applicant´s right to engage in fishing in the net zone adjacent to the coastal property in question constituted  a  “possession” within the meaning of Article 1 of protocol No. 1”.

 Skipulagsstofnun hefur ekkert samráð haft við löglega hlutaðeigndur í sjávarauðlindinni, þ.e. eigendur sjávarjarða og þar með netlaga, t.d. þegar umhverfismat fer fram vegna sjávareldis. 

 Þess er krafist að skipulagsstofnun fari að lögum og reglum sem henni eru settar til að starfa eftir og sjái til þess að Samtök eigenda sjávarjarða séu höfð með í ráðum við skipulag á eða í næsta nágrenni við stjórnarskrárvarin eignaréttindi þeirra.

Virðingarfyllst,

F.h. samtaka eigenda sjávarjarða.

Ómar Antonsson, formaður

omar@litlahorn.is

Meðfylgjandi er til upplýsinga:

  1. Auglýsing samtakanna 3. október 2003.
  2. Letter, dated 7th November 2002 to EU Commissioner Dr. Franz Fischler.
  3. Assessment of the European Court of Human Rights, Council of Europe.

Case no.  40169/05,  2 December 2008.

  1. Bréf, dags. 18. nóvember 2013 til Matís ohf, til upplýsinga.
  1. Ses upplýsingar 12 erindi vegna sjávarjarða.
  2. Ses atvinnuveganefnd glærur 31okt2011.

 Afrit:

Samband íslenskra sveitarfélaga

formadurhh@samband.is

Innanríkisráðuneytið

hanna.birna.kristjansdottir@irr.is

Atvinnu- og nýsköpunarráðuneytið

sigurdur.ingi.johannsson@anr.is

Stjórn Samtaka eigenda sjávarjarða.

Bréf frá félaga – vegna reglugerðar 449/2013

Kópavogur 25. september 2013

Vinsamlega vinnið í því að láta afnema þessa óhæfu sem þeir gerðu í vor á reglum vegna veiða landeigenda á göngusilung. Búinn að tala oft við ráðuneytið, þeir vita í raun ekki af hverju þetta var gert.

Kveðjur,  SII

Bréf frá félaga – veiðar á sjógöngusilung í netlögum

Til umhugsunar fyrir íslenska þjóð !

 Megin tilgangur þessara skrifa er, hve almennt er orðið í íslensku samfélagi, að settar séu athöfnum einstaklinga sem og atvinnulífi einhverskonar reglur og lagabókstafir. Oftar en ekki eru reglur þessar studdar lagabókstöfum Evrópusambandsins ellegar bara alþjóðalögum. Stundum þykir mér sem stjórnvöld hreinlega gangist upp í því að sækja sér lagafyrirmyndir út fyrir landsteinana og tjóir þá lítið vesölum almúgamanni að þverskallast við. Það er að verða ískyggilega stór hluti vinnandi fólks á íslandi sem hefur af því atvinnu að gæta þess að granni hans fari að settum lögum og reglugerðum.

Alveg sérstaka furðu vekur undirrituðum þó nýlega sett reglugerð Atvinnu- og nýsköpunarráðuneytis No 449/2013, „um búnað og frágang neta vegna veiða göngusilungs í sjó“. Nú er undirritaður ekki beint hagsmunaaðili sem eigandi né lögbýlingur á sjávarjörð, en hef þó komið að veiðum sem liðsmaður veiðirétthafa á Meyjarhóli í Svalbarðsstrandarhreppi. Ómælt hagræði hefur verið að fyrirkomulagi veiðanna með tildrætti sem nú er bannaður með öllu samkvæmt hinni nýju reglugerð. Veiðarnar hafa stundað tvær háaldraðar manneskjur og gengið vel. Svo fullorðið fólk sinnir ekki lengur veiðum eftir gildistöku hinna nýju laga. Undirritaður hóf veiðar fyrir landeiganda við annan aðstoðarmann í byrjun júlímánaðar sl. Eftir að hafa gert tilskipaðar breytingar á veiðifyrirkomulaginu fengum við leigðan lítinn og hentugan vatnabát til vitjana. Flestir bátar landeigenda eru of stórir vélknúnir bátar, sem henta afar illa til vitjana frá fjörum. Netalögnin samanstóð af tveimur 25 metra samtengdum netum, samtals því 50 metra löng. Svo slysalega vildi til í einni vitjuninni, þegar við hugðumst snúa kænunni til lands, að við settumst báðir helst til of langt til sömu hliðar og hvolfdi þá bátnum afar skjótlega. Engin leið er að vega sig um borð í svo lítið far, og því ekki annað í stöðunni en synda til lands. Eftir að hafa losað okkur úr netinu syntum við þessa 50 metra að landi. Í þessu umrædda tilviki áttu í hlut sæmilega syndir karlmenn og því ekki veruleg vá fyrir dyrum, – og þó. Ekki verður í þessari frásögn frekar fjallað um það hættustig sem skapaðist, en 50 metra sjósund kappklæddra og stígvélaðra manna er þéttings áraun. Undirritaður er all vel kunnugur aðstæðum við sjóveiði í silunganet á jörðum í Svalbarðs- og Grýtubakkahreppi og þeim ábúendum sem þær stunda. Sumir þessara ábúenda munu ekki stunda þessar veiðar hér eftir bæði vegna hás aldurs og ekki síður vegna fjárútláta samfara nýjum veiðiaðferðum. þetta er hin ramma staðreynd.

Því verður ekki annað séð en hið nýja fyrirkomulag veiðanna sé í hæsta máta plagandi fyrir flesta veiðirétthafa landið um kring og næsta óskiljanleg tilskipan heilbrigt hugsandi fólki.

Afar ógeðfelldur orðrómur er á kreiki, nefnilega sá, að helstu tillögumenn að breytingunni séu skipaðir eftirlitsmenn veiðanna. Ekkert verður fullyrt í þessum skrifum þar um, en sé svo, ættu viðkomandi að finna sér annan og mannúðlegri starfa en slíka tillögugerð af þessu tagi. Vafalítið reynist eftirlit veiða á silungi í sjó eftirlitsmönnum auðveldari með hinni nýju tilskipan, ekki síst þegar við er að eiga „síbrotamenn“ úr röðum veiðirétthafa, sem einskis láta ófreistað að fara á svig við lög.

Í þessu samhengi skal þó fullyrt, að þessi ævafornu hlunnindi sjávarjarða verða tæplega afnumin þrátt fyrir hina öflugu sveit eftirlits- og reglugerðasmiða í íslensku samfélagi. En í guðanna bænum, þá skulum við ekki missa sjónar á hinum mannlega þætti regluverksins, sem meðal annars er, að setja netaveiðum í sjó viti borið regluverk kringum skemmtilegar og hófsamar nytjar á sjógöngusilungi.

 

Ritað í byrjun september 2013,

Árni Geirhjörtur Jónsson

Kotabyggð 1

Svalbarðsstrandarhreppi.

Yfirgangurinn heldur áfram

REGLUGERÐ

um búnað og frágang neta vegna veiða göngusilungs í sjó.

 1. gr.

Reglugerð þessi varðar eingöngu lagnetaveiðar á silungi í sjó.

 2. gr.

Lagnet skal leggja innan netlaga og skal lengd þess ekki vera meiri en 50 metrar. Netið skal leggja þvert á fjöru og skal dýpt nets ekki fara yfir 2,5 metra.

 3. gr.

Óheimilt er að mynda gildru með staurum, grjóti eða öðrum föstum búnaði, en heimilt er að festa net í beina línu á stangir og fergja blýlínu svo net veiði við botn, enda séu endar netsins vel merktir með baujum. Útendi nets skal vera tryggilega festur í stjóra eða á stöng. Ekki er heimilt að setja lykkju í stjóra eða annan búnað við útenda nets sem nota mætti til að draga net frá eða að landi.

 4. gr.

Lagnet skal eigi vera smáriðnara en svo að 3,0 sm séu milli hnúta (6,0 sm riðill) þegar net eru vot. Netið skal hins vegar eigi vera stórriðnara en svo að 4,0 sm (leyfilegt frávik +/- 0,2 sm) séu milli hnúta (8,0 sm riðill) og notað sé einfalt girni, sem fari ekki yfir 0,4 mm að þykkt.

 5. gr.

Bil milli lagneta í sjó skal vera minnst 100 metrar eftir endilangri strönd. Mæla skal lengd nets frá útenda þess í bakka. Þó má bil aldrei vera skemmra en fimmföld lengd lagnets ásamt leiðara. Í sundum milli strandar og eyja eða hólma skal bil milli neta eftir endilöngu sundi vera hið sama og að framan getur, hvoru megin sunds sem net liggur.

 6. gr.

Net, sem ætlað er til veiða á göngusilungi, skal merkt í báða enda með bauju ásamt nafni ábúanda og lögbýlis, sem hefur umræddan veiðirétt. Ef maður veiðir fyrir landi annars aðila skal hann geta framvísað leyfi landeiganda til veiðanna og merkja netið með nafni og heimilisfangi sínu.

 7. gr.

Í samræmi við 2. mgr. 18. gr. laga nr. 61/2006, um lax- og silungsveiði, með síðari breytingum, er óheimilt að stunda netaveiðar á silungi í netlögum sjávarjarða frá kl. 22.00 á föstudagskvöldi til kl. 10.00 á þriðjudagsmorgni. Um annan friðunartíma fer samkvæmt lögum nr. 61/2006, um lax- og silungsveiði, með síðari breytingum.

 8. gr.

Um brot á ákvæðum þessarar reglugerðar fer samkvæmt 50. gr. laga nr. 61/2006, um lax- og sil­ungsveiði, með síðari breytingum, enda varði brotið ekki þyngri refsingu samkvæmt öðrum lögum.

 9. gr.

Reglugerð þessi er sett samkvæmt heimild í 32. gr. laga nr. 61/2006, um lax- og silungsveiði, með síðari breytingum og öðlast þegar gildi. Jafnframt fellur úr gildi frá sama tíma reglugerð nr. 402/2012, um búnað og frágang neta vegna veiða göngusilungs í sjó.

 Atvinnuvega- og nýsköpunarráðuneytinu, 23. apríl 2013.

 F. h. r.

Ingvi Már Pálsson.

Sigríður Norðmann.

 B-deild – Útgáfud.: 13. maí 2013

 

http://www.reglugerd.is/interpro/dkm/WebGuard.nsf/b7fd33650490f8cf00256a07003476bb/06b34102117876ab00257b6b004dbf47?OpenDocument

Áhugaverð greinargerð með frumvarpi frá 1990

1990–91. — 1060 ár frá stofnun Alþingis.
113. löggjafarþing. — 328 . mál.

Nd.

578. Frumvarp til laga

um breyting á lögum nr. 76/1970, um lax- og silungsveiði.

Flm.: Jón Sæmundur Sigurjónsson, Ragnar Arnalds……..

(Innskot ritstjóra SES) Hér að neðan er greinargerðin með þessu frumvarpi, skýrir hún margt í þankagangi manna. 

Greinargerð.

    Allt frá fyrstu öldum byggðar á Íslandi hafa það verið lög hér á landi að landeigendur við sjó eigi einkarétt til veiða fyrir sínu landi. Í lögum frá þjóðveldistímanum segir að almenningur megi aðeins veiða fyrir utan netlög. ,,En það eru netlög yst er 20 möskva djúp selanót nær til botns á fjöru og komi þá flár upp.„ Þetta er óbreytt í Jónsbókarlögum og var þetta lagaákvæði Jónsbókar í gildi allt fram um miðja 19. öld. Það mun svo hafa verið með tilskipun konungs um veiði á Íslandi frá 20. júní 1849 að stærð netlaga var ákveðin tiltekin fjarlægð út frá stórstraumsfjöruborði, án tillits til aðdýpis, 60 faðmar, sbr. 3. gr. tilskipunarinnar. Þessu lagaákvæði, um að hverri jörð fylgi réttur til veiða 60 faðma út frá stórstraumsfjöruborði, hefur löggjafinn ekki enn þá séð sér fært að breyta. Hins vegar hafa á seinni árum verið hafðir í frammi ýmsir tilburðir til þess að skerða þennan veiðirétt landeigenda í netlögunum. Þær aðgerðir hafa oft verið réttlættar með því að hagsmunir almennings krefðust þess að svo væri gjört. Þessar skerðingar hefjast fyrst árið 1933. Þá ganga í gildi lög sem banna laxveiði í sjó. Þó fengu nokkrir bændur, er þessar veiðar höfðu stundað, að halda þeim áfram en aðrir fengu einhverjar bætur fyrir að hætta þessum veiðiskap. Þar sem laxveiði hafði ekki verið talin til tekna misstu landeigendur laxveiðiréttinn um alla framtíð. Er þetta upphaf þess sjónarmiðs margra þeirra er ráðið hafa veiðimálum að veiðiréttur falli niður ef veiði er ekki stunduð á jörðinni. Varla getur það staðist að réttindi, sem fylgt hafa jörð um margar aldir, falli niður þó þau hafi ekki verið notuð um tíma. Flestum bændum er það mikið áhugamál að réttindi jarða þeirra séu í engu skert og á það ekki síst við um hlunnindi sem fylgt hafa jörðunum frá ómunatíð. Lögunum um bann við laxveiði í sjó var á sínum tíma ekki svo mjög mótmælt þar sem fáir stunduðu þá veiði. Suma mun þó hafa grunað að þetta væri aðeins upphaf frekari skerðingar. Það kom líka á daginn því að árið 1970 var bannað með lögum að veiða silung í sjó hálfa vikuna, þ.e. frá föstudagskvöldi til þriðjudagsmorguns. Þeir sem stóðu að þessari lagasetningu og þar með skerðingu veiðiréttar sögðu þetta gert til þess að hindra ofveiði silungsstofnsins og einnig til að minnka líkur á ólöglegri laxveiði í sjó. Landeigendur við sjóinn álíta á hinn bóginn þetta helgarbann gróflega eignaupptöku og að það geti varla staðist vegna ákvæðis 67. gr. stjórnarskrárinnar um friðhelgi eignarréttar.
    Í lögunum frá 1970 var landbúnaðarráðherra heimilað að setja reglur um silungsveiði í sjó. Þessa heimild nýtti ráðherra sér þó ekki fyrr en 2. ágúst 1989. Þá voru settar reglur sem veiðiréttareigendur við sjóinn töldu mjög óhagstæðar sínum hagsmunum. Var reglunum harðlega mótmælt og mótmælalistar með nöfnum 347 manna, sem flestir eru búsettir á Norðurlandi og eiga veiðirétt í sjó, afhentir landbúnaðarráðherra. Þessar reglur voru að margra áliti nokkuð fljótfærnislega gerðar og sum ákvæði þeirra óskýr. Það ásamt mótmælum landeigenda við sjóinn mun hafa orðið til þess að ráðherra sá sér ekki annað fært en nema reglurnar úr gildi 4. maí 1990. Sama dag voru settar aðrar reglur um sama efni. Þær voru að vísu heldur skárri en þær fyrri en þrengja þó svo mjög veiðimöguleika í netlögunum að mönnum, sem þessa veiði stunda, finnst hart við þær að búa. Einkum er megn óánægja með það að mega ekki stunda veiði í öllum netlögunum. Þá er og gerð netanna, sem nota má, og útbúnaður þeirra þyrnir í augum margra.
    Hver skyldi nú vera ástæðan fyrir því að löggjafinn hefur lagt svo mikið kapp á að rýra möguleika til silungsveiði í sjó?
    Fyrst er þess að geta að löngum hafa þeir sem átt hafa veiðirétt í ánum verið hræddir um að strandbúar veiddu fisk sem annars mundi ganga í árnar. Áreigendur hafa, einkum á síðari árum, haft vel skipulögð samtök og mikið fjármagn er þeim hefur hlotnast með sölu á veiðileyfum sem stöðugt hafa hækkað í verði. Þessir menn hafa ekki heldur þurft að greiða virðisaukaskatt af seldum veiðileyfum og búmark þeirra bænda, sem hafa miklar tekjur af laxveiðihlunnindum, hefur ekki verið skert. Á hinn bóginn hafa þeir sem veiðirétt eiga með ströndum landsins verið sundraðir og forustulitlir og skort fé.
    Frá sjónarmiði margra veiðiréttareigenda við sjóinn er nú mælirinn fullur og ekki um annað að ræða en reyna að endurheimta töpuð réttindi.
    Svo er nú komið mjög víða við strendur landsins að silungurinn er það eina sem hægt er að veiða í netlögunum. Hrognkelsin eru mjög víða hætt að ganga upp að ströndinni þar sem áður var góð veiði. Selveiði er tilgangslaust að stunda vegna aðgerða ofstækissamtaka úti í löndum sem gert hafa selskinnin verðlaus.
    Eins og öllum er kunnugt hafa miklir erfiðleikar gengið yfir íslenskan landbúnað síðari árin, aðallega vegna sölutregðu og verðfalls á afurðum hans erlendis. Vegna þess hefur orðið að skerða mikið framleiðslurétt bænda. Reynt hefur verið að koma á fót nýjum búgreinum, svo sem loðdýrarækt og fiskeldi, og voru nokkrar vonir bundnar við að sú starfsemi gæti að einhverju leyti komið í stað hinna hefðbundnu greina. Skemmst er frá því að segja að þessi starfsemi hefur algerlega brugðist vonum manna.
    Betur hefur tekist til með þjónustu við ferðamenn og aukna nýtingu hlunninda. Þetta hvort tveggja lofar góðu þó enn sé í smáum stíl.
    Þetta frumvarp, ef að lögum verðum, gæti orðið þessum tveim síðarnefndu greinum til nokkurs framdráttar. Má í því sambandi benda á þann möguleika að bændur við sjóinn kæmu sér upp sumarhúsum sem þeir síðan leigðu ferðamönnum og fylgdi veiði í netlögunum, t.d. í eitt net. Með hliðsjón af þessum möguleika er í þessu frumvarpi lagt til að veiðitími í netlögunum verði lengdur frá því sem nú er.
    Varðandi f-lið 6. gr. frumvarpsins (nýja 32. gr.), sem er um löggæslu, skal vísað til skýringa á einstökum greinum er því fylgja. Eins og þar kemur fram hefur það tíðkast nokkuð á síðustu árum að veiðifélög við ár ráði til sín veiðieftirlitsmenn og fái landbúnaðarráðuneytið til að gefa út fyrir þá starfsleyfi sem ná langt út fyrir vatnasvæði ánna. Ekki verður annað séð en þessi starfsleyfi séu háð því skilyrði að veiðifélagið greiði kaup eftirlitsmanna að fullu. Það samrýmist illa réttlætiskennd flestra Íslendinga að fjársterkir aðilar geti þannig í skjóli fjármagns keypt sér það sem þeir sjálfir kalla löggæslu. Ekki þarf að útskýra frekar að hér þarf að stemma á að ósi.
    Ragnar Arnalds er meðflutningsmaður að þessu frumvarpi þar sem hann hefur lagt áherslu á að réttarstaða þeirra, sem eiga land að sjó, þurfi að vera skýrari en hefur þó fyrirvara um viss atriði í frumvarpinu og greinargerð þess, enda gafst skammur tími til að samræma sjónarmið áður en frumvarpið var lagt fram.

Bréf til ráðherra, Sigurðar Inga

Samtök eigenda sjávarjarða.

Pósthólf 90,

780 Hornafirði.

 Hr. Sigurður Ingi Jóhannsson, sjávarútvegsrráðherra,

sjávarútvegsráðuneytinu,

Skúlagötu 4,101 Reykjavík.

sigurdur.ingi.johannsson@anr.is

 Hornafirði, 7. janúar 2014.

Ég vísa í bréf mitt til þín, dags. 27. maí 2013 og fund stjórnar samtakanna með þér og aðstoðarmanni þínum 21. nóvember s.l.  Vísað er í hin ýmsu gögn sem send hafa verið ráðuneytinu til upplýsinga.

Hér með er verið að grennslast fyrir um það hvort þú hafir getað sinnt því máli að löglegur hlutur eigenda sjávarjarða verði leiðréttur í samræmi við eignarhlutdeild þeirra í sjávarauðlindinni.  Íslenska ríkið hefur ekki eitt allan ráðstöfunarrétt yfir sjávarauðlindinni, samkvæmt lögum.

Eins og fram kom á fundinum þá hefur Mannréttindadómstóll Evrópu komið með álit sitt í málinu.

Þar segir:   3.  The Courts´s  assessment

“Moreover, the Court finds that the applicant´s right to engage in fishing in the net zone adjacent to the coastal property in question constituted  a  “possession” within the meaning of Article 1 of protocol No. 1”.

 Þetta er niðurstaða sem íslenskir dómarar, embættismenn eða stjórnmálamenn geta ekki breytt.  Þessum aðilum ber að virða þetta álit dómstólsins sem er endanlegt.

 Það er alþjóðlegur samningur um Mannréttindadómstól Evrópu, niðurstöður hans og álit og í alþjóðlegum samningi um mannréttindaákvæði Evrópuráðsins segir í protocol no. 1:

“Every natural or legal person is entitled to the peaceful enjoyment of his possessions. No one shall be deprived of his possessions except in the public interest and subject to the conditions provided for by law and by the general principles of international law.  The preceding provisions shall not, however, in any way impair the right of a state to enforce such laws at it deems necessary to control the use of property in accordance with the general interest or to secure the payment of taxes or other contributions or penalties.”

 Það sem hinir ýmsu þingmenn á Alþingi Íslendinga og í raun ýmsir Íslendingar virðast ekki átta sig á er það, að á Vesturlöndum er það grundvallarregla, að menn standa við samninga.  Mönnum er, í öðrum orðum, frjálst að því hvort þeir gera samning en þeim er hins vegar ekki frjálst að því hvort þeir standa við hann.

 Við óskum eftir því að fá upplýsingar um það, hvað það er sem tefur íslensk stjórnvöld og sjávarútvegsráðherra í því að leiðrétta þessi mál, m.a. í nýrri löggjöf og sjá til þess að eigendur sjávarjarða fái til baka stjórnarskrárvarinn eignarrétt sinn sem ólöglega hefur verið tekinn af þeim og ólöglega afhentur öðrum.

 Það er krafa eigenda sjávarjarða að farið sé að fyrrgreindum samningum og löglegum eignarrétti þeirra verði skilað, annað hvort með þeim hætti að þeir fái veiðikvóta eða að þeir fái réttmæta hlutdeild í auðlindagjaldi hvort tveggja í samræmi við eignarhlut sinn í sjávarauðlindinni.

 Óskað er eftir því að ráðherra komi því í kring að þessi mál verði leiðrétt og að eigendur sjávarjarða njóti mannréttinda samkvæmt lögum og ákvæðum mannréttindasáttmála Evrópu.

 Virðingarfyllst,

Samtök eigenda sjávarjarða.

Ómar Antonsson, formaður.

 Meðfylgjandi er til upplýsinga:

  1. Upplýsingar um réttindi sjávarjarða sem lagafyrirmæli eru um, 15 síður (15 glærur).
  2. Upplýsingar um réttindi sjávarjarða sem lagafyrirmæli eru um, 12 erindi.
  3. Bréf, dags. 18. nóvember 2013 til Matís ohf.

 

 

 

Punktar frá fundi með Sigurði Inga, ráðherra

Fundur Samtaka eigenda sjávarjarða með sjávarútvegsráðherra 21. nóvember 2013, kl. 9:20.

(fundur hófst 9:30 og lauk 9:45).

 Minnisatriði.

 Þeir sem þátt taka í fundinum:

Sigurður Ingi Jóhannsson, sjávarútvegsráðherra, Jóhann Guðmundsson, skrifstofustjóri

Ómar Antonsson, formaður Samtaka eigenda sjávarjarða, Björn Erlendsson, ritari, Bjarni Jónsson, stjórnarmaður, Pétur Guðmundsson, stjórnarmaður.

 Ómar formaður skýrði út helsu atriði málsins.

 Ráðherra sagði að hann hefði sett sig inn í málið.

 Vísað var í nokkur atriði viðvíkjandi bréfi Ses til ráðherra 27. maí 2013.

 Ráherra var bent á niðurstöðu starfshóps um endurskoðun á lögum um stjórn fiskveiða um að meirihluti starfshópsins hefði það mat á stöðu málsins að sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra skipaði nefnd til að skoða eignarréttarlega stöðu eigenda sjávarjarða til sjávarins.  Ráðherra sagði að honum væri kunnugt um það sem haft var eftir Eiríki Tómassyni, lagaprófessor á 7. fundi starfshópsins um netlög og rétt sjávarjarða.

 Ráðherra ætlar að skoða málið.

Bréf til Matís ohf

Samtök eigenda sjávarjarða.

Pósthólf 90,

780 Hornafirði.

 Matís ohf.

Sveinn Margeirsson, forstjóri,

Vínlandsleið 12,

113 Reykjavík.

sveinnm@matis.is, annak@matis.is

  Hornafirði, 18. nóvember 2013.

Sæll Sveinn.

 Ég sá frétt í Fréttablaðinu 13. nóvember s.l., fyrirsögnin „Stórir samningar á alþjóðavettvandi“.  Í fréttinni segir eftirfarandi:  „Markmið þessa verkefnis er að þróa fiskveiðistjórnunarlíkön þar sem tekið er tillit til sjálfbærni, umhverfis-, efnahagslegra og samfélagslegra þátta“.

 Ég vísa í símasamtal fulltrúa míns við þig fyrr í dag.

 Vöntun virðist jafnvel vera á því að embættismenn, stjórnmálamenn, fræðimenn og aðrir sem fjalla um þessi mál, séu rétt upplýstir um eignarrétt í sjávarauðlindinni.  Svo virðist m.a.s. að fræðimenn hjá opinberum háskólum vilji ekki einu sinni afla sér grundvallarþekkingar á málefninu eða þá að menn séu að reyna að viðhalda þögn um ákveðin réttindi í þeim málum og viss sögufölsun á sér stað.  Málefni sjávarútvegs verða ekki rædd að neinu viti nema að grundvallaratriði eins og eignarréttur sé þar undirstaðan í umræðunni.  Mönnum finnst það eiginlega lágmark að embættis- og fræðimenn, sem eiga að vera sæmilega upplýstir fjalli rétt og óhlutdrægt um mál og dragi engin mikilvæg grundvallarréttindi  undan og geti um þau.  Það á auðvitað við um fulltrúa ríkisins.

 Til fróðleiks fyrir Matís ohf, þá sendi ég ykkur upplýsingar um þessi mikilvægu mál með von um að þið komir þeim á framfæri  og að skoðuð verði eignarréttarmál niður í kjölinn.

 Eigendur sjávarjarða, sem hafa stofnað  Samtök eigenda sjávarjarða, sem eru samtök fyrir allt landið, eru beinir hlutaðeigendur að sjávarauðlindinni samkvæmt reglum frá ómunatíð og gildandi lagafyrirmælum frá Alþingi.  Engir aðrir eru löglegir eigendur samkvæmt lögum.  Ennfremur eiga sjávarjarðir lögvarinn nýtingarrétt í auðlindinni, svo nefnt útræði sem segja má að sé einn verðmætasti eignarhluti sjávarjarða.  Árið 1983 voru eigendur sjávarjarða ólöglega sviptir þessum forna rétti sínum og öðrum afhentur þessi réttur ólöglega til nýtingar.  Þess má geta að eigendur sjávarjarða hafa stundað fiskveiðar frá jörðum sínum í gegnum aldirnar bæði í netlögum og fiskhelgi.  Réttur þessi er stjórnarskrárvarinn eign og Mannréttindadómstóll Evrópu hefur komið með sitt álit um eignarréttinn sem segir:  3.  The Courts´s assessment

“Moreover, the Court finds that the applicant´s right to engage in fishing in the net zone adjacent to the coastal property in question constituted a “possession” within the meaning of Article 1 of protocol No. 1”.

Þessu áliti Mannréttindadómstólsins verður ekki breytt af íslenskum stjórnmálamönnum, embættismönnum eða dómurum.  Séreignarrétturinn hefur lagalega tilheyrt sjávarjörðum alla tíð og hefur aldrei verið skilinn frá þeim eða honum afsalað með nokkrum hætti.  Grunnsævið, sem er að stórum hluta eign sjávarjarða, er einn mikilvægasti og verðmætasti hluti hafsins.  Sjórinn og lífríkið er á ferð milli netlaga í eigu sjávarjarða og ytra svæðis.  Auðlindin er því óskipt sameign.

 Þar sem álit Mannréttindadómstóls Evrópu liggur fyrir um eignarréttindi þá ber að leiðrétta stöðu eigenda sjávarjarða tafarlaust.

 Að lokum vísa samtökin sérstaklega til þingsályktunar frá júní 1998 (465. mál, þskj. 1504. Alþingi 1997-98, 122. löggjafarþing) um skipan opinberrar nefndar um auðlindagjald, en þar má greina vilja löggjafans til þess hvert auðlindagjaldið skuli renna. Þar segir:

 „Nefndin kanni möguleika á að nota auðlindagjald til að tryggja að afrakstur sameiginlegra auðlinda skili sér á réttmætan hátt til þeirra sem hagsmuna hafa að gæta.“

 Eigendur sjávarjarða líta svo á að Matís ohf geti ekki unnið að og komið með tillögur að nýju fiskveiðistjórnunarlíkani nema taka tillit til samfélagslegra þátta svo sem eignarréttar sjávarjarða í sjávarauðlindinni.

 Það er því ósk samtaka eigenda sjávarjarða að Matís ohf  hafi fullt samráð við eigendur auðlindarinnar um málefnið við líkangerðina, ekki síst eigendur sjávarjarða.

 Virðingarfyllst,

 Ómar Antonsson

formaður Samtaka eigenda sjávarjarða

 Meðfylgjandi:

  1. Auglýsing samtakanna 3. október 2003.
  2. Letter, dated 7th November 2002 to EU Commissioner Dr. Franz Fischler.
  1.  European Union, 19 February 2011, Mrs. Helena Alvin, Policy Officer-European Integration and Mr. Armando Astudillo, Adviser-Atlantic, Outermost Regions and Arctic.
  1. Assessment of the European Court of Human Rights, Council of Europe.

Case no.  40169/05,  2 December 2008.

  1. Ses upplýsingar 12 erindi vegna sjávarjarða.
  2. Ses atvinnuveganefnd glærur 31okt2011.
  3. Bréf, dags. 27. maí 2013 til sjávarútvegsráðherra.

 Afrit:

annak@matis.is, sigurdur.ingi.johannsson@anr.is

 Stjórn Samtaka eigenda sjávarjarða.

Bréf til ráðherra

Samtök eigenda sjávarjarða.

Pósthólf 90,

780 Hornafirði.

 Hr. Sigurður Ingi Jóhannsson, sjávarútvegsrráðherra,

sjávarútvegsráðuneytinu,

Skúlagötu 4,

101 Reykjavík.

Hornafirði, 27. maí 2013.

Hér með óskar stjórn Samtaka eigenda sjávarjarða (Ses) eftir fundi með sjávarútvegs-, landbúnðar- og umhverfisráðherra sem allra fyrst.

 Meðfylgjandi eru nokkrar upplýsingar um eignarrétt sjávarjarða sem lagafyrirmæli eru um, sem stjórnin kynnti fyrir  formanni og varaformanni atvinnuveganefndar á fundi 31. október 2011.

 Ég vísa í fétt í Fréttablaðinu og einnig ummæli höfð eftir þér 24. maí s.l.:  Í viðtali við Fréttablaðið segir Sigurður Ingi Jóhannsson, nýr sjávarútvegsráðherra, að leitast verði við að ná sem víðtækastri sátt um atvinnugreinina.  Samráð verði aukið verulega.  „Við leggjum áherslu á víðtækt samráð við sem flesta enda er sátt útilokuð ef ekki er talað saman í undafara breytinga“.

 Vísað er í fund í sjávarútvegsráðuneytinu 18. febrúar 2013.  Þar var samþykkt að fundur yrði haldinn fljótlega aftur þar sem lausn þessa máls yrði rædd áfram.  Sá fundur hefur ekki farið fram enn.  

 Það eru engir eins mikilir hagsmunaaðilar og eigendur sjávarjarða, sem eru stjórnarskrárvarðir eigendur í sjávarauðlindinni, en lítið sem ekkert samráð hefur verið haft við þá sem mikilvæga hagsmuna- og eignaraðila. Við vekjum athygli á áliti Mannréttindadómstóls Evrópuráðsins:

„Ennfremur er það niðurstaða dómsins að réttur kæranda til þess að stunda fiskveiðar í netlögum úti fyrir sjávarjörðinni sem um ræðir hafi lögformlega stofnað til „eignar“ í skilningi 1. gr.  samningsviðauka 1“.  Álit þetta er bindandi og því verður ekki breytt af íslenskum stjórnmála- eða embættismönnum eða dómurum.

 Erindi okkar á fundi með þér er eftirfarandi:

  1. Að ræða það að réttur sjávarjarða til útræðis verði virtur.
  2. Að netlög verði virt með tilliti til Jónsbókarlaga og skýringa Páls Vídalín, lögmanns (7m), Grágásar og veiðitilskipunar frá 1849 ásamt skýringum sem koma fram í þingskjölum frá þeim tíma.
  3. Að fá svar við því hvort Alþingi og ríkisstjórn Íslands hyggist fara að lögum í þessu sambandi og sjái til þess að löglegur réttur sjávarjarða verði virtur í lagasetningum um stjórn fiskveiða.
  4. Stofnsetning nefndar til að skilgreina eignarhlutdeild sjávarjarða í sjávarauðlindinni eins og kveðið er á um í skýrslu nefndar um endurskoðun laga um stjórn fiskveiða.
  5. Hlutdeild í auðlindagjaldinu.  Áætla þyrfti þessa hlutdeild á meðan ekki hefur fengist endanleg niðurstaða sbr. lið 4.
  6. Til að jafnræði sé í heiðri haft þá verði veittur fjárstuðningur til Ses (hlutaðeigenda í sjávarauðlindinni), sambærilegur við þann stuðning sem félög útgerðaraðila fá nú þegar.

 Virðingarfyllst,

Samtök eigenda sjávarjarða.

Ómar Antonsson, formaður.

 Meðfylgjandi er til upplýsinga:

  1. Upplýsingar um réttindi sjávarjarða sem lagafyrirmæli eru um, 15 síður (15 glærur).
  2. Upplýsingar um réttindi sjávarjarða sem lagafyrirmæli eru um, 10 erindi.
Top