Umsögn Samtaka eigenda sjávarjarða um stjórnarfrumvarp til laga um veiðigjöld

Nefndasvið Alþingis,

sjávarútvegs- og landbúnaðarnefnd,

Alþingi, 101 Reykjavík.

nefndasvid@althingi.is

 

  1. löggjafarþing 2018–2019.
    Þingskjal 144  —  144. mál.
    Stjórnarfrumvarp til laga um veiðigjald.

 

Hornafirði, 19. október 2018

 

Efni: Umsögn Samtaka eigenda sjávarjarða um stjórnarfrumvarp til laga um veiðigjöld.

 Samtök eigenda sjávarjarða hefur fjallað um stjórnarfrumvarp til laga um veiðigjöld, sem lagt hefur verið fyrir 149. löggjafaþing Íslendinga 2018 – 2019.

Við leyfum okkur að vísa í grundvallarreglur laga sem virtar eru á Vesturlöndum: Prior tempore potior jure (lengri gerð: Qui prior est tempore, potior est jure – sá sem fyrr er í tíma gengur framar lögum).  Réttur manna ræðst af tímaröð; sá sem er fyrri til öðlast meiri rétt. Eignarréttur sjávarjarða til sjávarauðlindarinnar og útræðisréttur í því sambandi er fyrr í tíma en réttur íslenska ríkisins og gengur framar lögum. Einnig eru Jónsbókarlögin frá 1281 þar sem kveðið er á um netlög, framar í tíma en netlagaskilgreiningin í Veiðitilskipuninni frá 1849 og síðari skilgreiningar og því rétthærri.

Í 8. gr. frumvarpsins, sérákvæði, er talað um auðlindagjald af sjávargróðri. Sjávargróður vex að mestu leiti innan netlaga sjávarjarða en þau ná út á 6,88 metra dýpi á stórstraumsfjöru (Jónsbók 1281).

  1. gr. þarf að skýra betur með eignarétt í netlögum í huga. Ekki þurfa landeigendur að greiða auðlindagjald af grasi á túnum sínum og því ætti sama að gilda um sjávargróður í netlögum sem eru hluti landareingar sjávarjarða og oftast í einkaeign.

Einnig verður að skilgreina „veiðarnar“ á sjávargróðrinum betur þar sem ríkisvaldið hefur enga heimild til að leyfa þær „veiðar“ innan netlaga sjávarjarða, ekki frekar en að leyfa veiðar á nytjastofnum þar, nema á þeim jörðum sem ríkið á sjálft.

„8. gr. Sérákvæði. Veiðigjald fyrir hvern hval er sem hér segir: i) langreyður 50.000 kr., ii) hrefna 8.000 kr. Veiðigjald á sjávargróður er sem hér segir: 500 kr. á hvert landað tonn klóþangs, hrossaþara og stórþara (blautvigt). Þessar fjárhæðir taka breytingum samkvæmt vísitölu neysluverðs frá septembermánuði 2015 fram að ákvörðunardegi skv. 4. gr.“

Við vísum í álit og viðurkenningu Mannréttindadómstóls Evrópu hvað viðvíkur eignarréttindum sjávarjarða og eru upplýsingar um það í meðfylgjandi skjölum.

Eigendur sjávarjarða eru borgarar íslenska lýðveldisins og eiga sín mannréttindi þar.  Eigendur sjávarjarða eru ekki jafnir fyrir lögunum.  Þeir geta ekki sætt sig við að eignarréttur þeirra sé algjörlega hundsaður og að ekki sé minnst á hann í stjórnarfrumvarpi til laga af þeim aðilum sem unnið hafa drengskaparheit að stjórnarskrá Íslands.

Þess er hér með krafist, að eignarréttur sjávarjarða til sjávarauðlindarinnar verði virtur í þessum lögum um veiðigjöld og þeir fái sína löglegu hlutdeild metna í veiðigjöldunum.

 

Virðingarfyllst,

f.h. Samtaka eigenda sjávarjarða

Ómar Antonsson, formaður

 

Meðfylgjandi:

Ses atvinnuveganefnd glærur 31okt2011

Ses auglýsing samtakanna 27mar2014

Ses Firðir og flóar eru vagga ….. Mbl. 14des2017

Ses Firðir og flóar – búsvæði ….. Mbl. 3jan2018

Ses Grunnsævið gulls ígildi  Mbl. 13apr2008

 

Afrit:  Hr. Kristján Þór Júlíusson, sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra.

kristjanj@althingi.is

 

Fundur með atvinnuveganefnd um auðlindafrumvarp – áherslupunktar

02.11.2018

Frumvarpsdrög. Veiðigjald, 144. Mál. Fyrir hönd Samtaka eigenda sjávarjarða mæta, Bjarni M. Jónsson og Björn Erlendsson, stjórnarmenn.

Fundur með Lilju Rafney og atvinnuveganefnd, Austurstræti 8-10 kl. 14:40.

Áherslupunktar:

Netlög jarða sem eiga land að sjó.

Netlög kallast sá hluti jarða sem land eiga að sjó og ná út í sjóinn. Eins og á við um annað land jarða þá eru netlög skilgreind sem eign og varin af stjórnarskrár og lögum.

(72.gr. Eignarrétturinn er friðhelgur. Engan má skylda til að láta af hendi eign sína nema almenningsþörf krefji. Þarf til þess lagafyrirmæli og komi fullt verð fyrir.)

Sjávarjarðir eiga líka hlunnindi á jörðum sínum, þar með talinn er útræðisréttur sem einnig er varinn af stjórnarskrá Íslendinga sem eignar- og atvinnuréttur.

Lagastoð:

Jónsbókarlög  „Kap. 2. Um viðreka ok veiði fyrir útan netlög“. Þar eru netlög miðuð við dýpi sjávar eða 6,88 metrar á stórstraumsfjöru. Netlagaskilgreining Jónsbókar á við meðal annars fiskaveiðar, hvali og sjávargróður.

Í Tilskipun um veiði á Íslandi, 20. júní 1849, segir:

3 gr. „Á landi skulu veiði ráða rétt landamerki jarðar hverrar. Ef jörð liggur að sjó, á eigandi veiði á haf út, 60 faðma (eða 115 metra) frá stórstraumsfjörumáli, og eru það netlög hans.” 

21 gr. „Með þessari tilskipun er allt það af tekið, sem lög hafa verið hingað til um fuglveiði og dýraveiði og selveiði, en allar greinar laganna um fiskveiði, sem ekki er breytt í þessari tilskipun, og um hvalveiði skulu fyrst um sinn standa óraskaðar.“

(21. greinin var tekin burtu í „lagahreinsun Alþingis“ fyrir nokkrum árum, en við eftirgrenslan virðist enginn vita hver bað um að það yrði gert, sem er mjög óeðlilegt)

Við vísum einnig í álit og viðurkenningu Mannréttindadómstóls Evrópu hvað viðvíkur eignarréttindum sjávarjarða.

Frumvarpið:

Í 8. gr. frumvarpsins, sérákvæði, er talað um auðlindagjald af sjávargróðri. Sjávargróður vex að mestu leiti innan netlaga sjávarjarða en þau ná út á 6,88 metra dýpi á stórstraumsfjöru (Jónsbók 1281).

 

  1. gr. þarf að skýra betur með eignarétt í netlögum í huga. Ekki þurfa landeigendur að greiða auðlindagjald af grasi á túnum sínum og því ætti sama að gilda um sjávargróður í netlögum sem eru hluti landareingar sjávarjarða og oftast í einkaeign.

Einnig verður að skilgreina „veiðarnar“ á sjávargróðrinum betur þar sem ríkisvaldið hefur enga heimild til að leyfa þær „veiðar“ innan netlaga sjávarjarða, ekki frekar en að leyfa veiðar á nytjastofnum þar, nema á þeim jörðum sem ríkið á sjálft.